MILIONI MIA TATU

Grace Nzomo

Siku hiyo, barabara za Kisumu zilinyamaza ghafla,
Kama bahari iliyopoteza upepo wake wa asubuhi.
Kuna gari lililoegeshwa kando ya jengo la kodi,
Mifano ya pesa, mifano ya maumivu
Na ndani yake, moyo uliokuwa umepigwa butwaa na dunia.

Alifika akibeba faili, sio risasi,
Lakini maneno ya mamlaka yalikuwa mazito kuliko risasi yoyote:
“Unadaiwa shilingi milioni mia tatu.”
Maneno yalivuma kama upepo wa KRA,
Yakapita masikioni mwake kama hukumu isiyokuwa na rehema.

Tajiri...
Lakini sasa si tajiri tena.
Kwa sababu pesa zinaweza kujenga nyumba,
Lakini haziwezi kulipa amani.
Zinaweza kununua gari la kifahari,
Lakini haziwezi kununua usingizi wa usiku.

Wanasema alikuwa mjenzi wa barabara
Lakini siku hiyo, barabara yake ilifikia mwisho.
Alipanda ghorofa ya pili,
Akatoa funguo, akasema kwa walinzi:
“Zipeleke kwa mwanangu, nitarudi mara moja.”
Lakini hakurudi.
Alianguka.
Kama uchumi unavyoporomoka wakati haki inapogeuzwa maumivu.

Kuna sauti zililia:
“Kwa nini alifanya hivyo?”
Lakini nani atamuuliza,
Kama walimpa nafasi ya kuongea kabla hajanyamaza milele?
Nani atazungumza juu ya hofu ya mtu mzima
Anayepoteza hadhi mbele ya kodi na kamera za taifa?

Milioni mia tatu
Ni namba tu kwenye karatasi,
Lakini kwa roho ya binadamu,
Ni mzigo wa dunia nzima.
Wakati mwingine si deni linaloua,
Ni aibu, ni hofu, ni kelele za watu:
“Alikwepa ushuru! Alikuwa fisadi!”
Kabla uchunguzi haujakamilika.

Lakini nani anajua?
Labda alikuwa anajaribu kulipa,
Labda alikuwa anajaribu kuelewa mfumo ambao humchoma maskini na tajiri sawa.
Labda alikuwa ameweka ndoto zake zote kwenye lami ya barabara za Kenya,
Na sasa zilimezwa na mashimo ya ukosefu wa rehema.

KRA ikasema:
“Tunaomboleza, tunachunguza, tunasikitika.”
Lakini nani atachunguza mioyo ya walipa ushuru?
Nani atachunguza uzito wa notisi inayoanza na “Una deni”?
Nani atapima thamani ya maisha dhidi ya tarakimu milioni mia tatu?

Kuna mtoto leo atakayeuliza:
“Baba yuko wapi?”
Na mama atalia kimya,
Kwa sababu hata machozi hayawezi kulipa ushuru wa huzuni.

Huu sio wimbo wa kumsafisha aliyekufa,
Hapana.
Ni kilio cha mfumo,
Mfumo unaokusanya kodi,
Lakini unasahau kukusanya huruma.

Tazama jinsi vyombo vya habari vinavyopiga picha,
Wakijazana kwenye maegesho ya Lake Basin Mall,
Wakihesabu mamilioni,
Lakini hawahesabu hisia.
Wanasema, “Tajiri mwingine ameanguka.”
Lakini mimi naona, “Mwanadamu mwingine amechoka.”

Wakati mwingine ushuru haupaswi kuwa mzigo,
Unapaswa kuwa ujenzi
Ujenzi wa nchi, si ubomoaji wa nafsi.
Lakini je, tunapotekeleza sheria,
Tunakumbuka kuwa wale tunaowadai ni watu,
Wanaotetemeka, wanaoota, wanaoogopa?

Leo Kisumu imetulia,
Lakini kwenye upepo, sauti yake inabaki:
“Niliweka maisha yangu kwenye kazi,
Lakini kazi imenigharimu maisha.”

Na tunabaki kuuliza
Ni lini haki ya kodi itakutana na haki ya utu?
Ni lini maamuzi yataambatana na rehema?
Kwa sababu ushuru bila ubinadamu
Ni hukumu isiyo na mwisho.

Milioni mia tatu,
Zimebaki kwenye karatasi,
Lakini maisha
Yamepotea milele.